DZIĘCIOŁY BIAŁOGRZBIETY I TRÓJPALCZASTY W BESKIDZIE WYSPOWYM

Według Atlasu Ptaków Lęgowych Małopolski (Walasz i Mielczarek 1992) oba gatunki dzięciołów nie występują na terenie Beskidu Wyspowego. W Atlasie Ptaków Zimujących Małopolski (Walasz 2002) wymieniono tylko 1 stwierdzenie dz. białogrzbietego ze Śnieżnicy (B. Czerwiński).

W trakcie kontroli lasów środkowej części Beskidu Wyspowego od 2001 r. stwierdzono jednak, że zarówno dzięcioł białogrzbiety jak i trójpalczasty występują na tym terenie.

dzięcioł trójpalczasty dzięcioł białogrzbiety

Dzięcioł białogrzbiety zasiedla głównie starsze drzewostany bukowe, jaworowe i lipowe na stromych stokach gór oraz olsy, łęgi i lasy mieszane w trudno dostępnych dolinach na pograniczu Beskidu Wyspowego z Pogórzem Wiśnickim. Stanowiska zlokalizowano na Mogielicy (2), Jasieniu-Krzysztanowie (1-2), Śnieżnicy (2), Cichoniu (1), Kostrzy (1), Kamionnej (1-2), Paśmie Łososińskim (3-4), Grodzisku (1), Lubogoszczy (1-2), Strzeblu (1), Zembalowej (0-1), Luboniu Wielkim (1), w Pieninkach Skrzydlańskich, nad Sanką (1), Tarnawką (1), Przeginią (0-1), dopływem Uszwicy (1) i Bukowcu (1) oraz obserwowano ten gatunek w Zręczycach. Łącznie w Beskidzie Wyspowym znajduje się 20-25 stanowisk tego dzięcioła, a na pograniczu z Pogórzem Wiśnickim dalszych 5-10 stanowisk.

Dzięcioł trójpalczasty stwierdzony był jedynie w wyższych partiach Beskidu Wyspowego (powyżej 600 m n.p.m.) na stromych stokach porośniętych górnoreglowym borem świerkowym lub w starszych borach jodłowo-świerkowych, a także na torfowisku. Stanowiska tego gatunku znajdują sie na Mogielicy (1-2), Jasieniu-Kobylicy (2), Ćwilinie (2-3), Łopieniu (2-3), Śnieżnicy (1), Cietniu (1), Ostrej (1), Modyniu (cn. 1), Paśmie Łososińskim (0-1), Strzeblu (2-3), Zembalowej (0-1) i Luboniu Wielkim (2-3). Łącznie w Beskidzie Wyspowym znajduje 25-30 stanowisk tego gatunku.

Oba gatunki występują prawie wyłącznie na terenie Lasów Państwowych, chociaż ich rewiry są ograniczone do starszych partii drzewostanów porastających trudno dostępne stoki, zbocza dolin lub torfowiska, gdzie nieopłacalne jest prowadzenie gospodarki leśnej. Część stanowisk znajduje się na terenach chronionych lub proponowanych do objęcia ochroną - na Śnieznicy, Kostrzy, Kamionnej, Łopieniu, Bukowcu, Luboniu Wielkim i Mogielicy.

Dzięcioły te stwierdzono także w Beskidzie Średnim (Matysek M., Kajtoch Ł.). Brak jak dotąd szczegółowych danych pozwalających na oszacowanie tam liczebności obu gatunków, jednak biorąc pod uwagę wymagania obu gatunków i jakość oraz rodzaj drzewostanów Beskidu Średniego można się spodziewać, że teren ten zasiedla po kilka-kilkanaście par tych ptaków.

MAPY STANOWISK BIAŁOGRZBIETA I TRÓJPALCZAKA

Więcej informacji znajduje się w artykule: Kajtoch Ł. 2009. Występowanie dzięciołów: trójpalczastego Picoides tridactylus i białogrzbietego Dendrocopos leucotos w Beskidzie Wyspowym. Notatki Ornitologiczne 50: 85-96.