W Polsce występuje ogromne bogactwo gatunków grzybów, a wiedza o nich jest ograniczona. Nie ma specjalistów, którzy potrafią je wszystkie dokładnie oznaczyć. Wiele gatunków można oznaczyć jedynie po specyficznych cechach makroskopowych, cechach mikroskopowych czy przy zastosowaniu reakcji barwnych. Grzybiarze amatorzy ograniczają się przeważnie do zbierania kilkudziesięciu jadalnych gatunków. Często w lesie spotykamy poprzewracane i skopane przez nich "trujaki". Na terenach ziem wielicko-limanowskich, w Gorcach, w Puszczy Niepołomickiej i na Orawie jest wiele miejsc wprost wymarzonych dla grzybiarzy i to zarówno tych, którzy zbierają tylko same najpopularniejsze jadalniaki, jak i tych, którzy szukają różnych ciekawych "grzybowych wynalazków".

Najlepsze grzybowe lasy znajdują się w Gorcach, Beskidzie Wyspowym i na Orawie. Nieco mniejsze i bardziej "przechodzone" przez grzybiarzy lasy są na Pogórzu Wiśnickim np. koło Tarnawy i Szyku czy Rajbrotu oraz na Pogórzy Wielickim np. koło Huciska i sułowa. Z najsmaczniejszych i najchętniej zbieranych gatunków grzybów jadalnych można tu spotkać:
-borowiki szlachetne Boletus edulis, usiatkowane B. reticulatus, ceglastopore B. erythropus, sosnowe B. pinophilus
-podgrzybki brunatne Xerocomus badius (są miejscami dość rzadkie), zajączki X. subtomentosus, złotawe X. chrysenteron (najczęstsze z podgrzybków w tym terenie)
-koźlarze czerwone Leccinum aurantiacum, pomarańczowożółte L. versipelle, babki L. scabrum, grabowe L. carpini, różnobarwne L. variicolor
-piprzniki jadalne (kurki) Cantharellus cibarius, ametystowe C. amethysteus, trąbkowe C. tubaeformis
-lejkowce dęte Craterellus cornucopioides
-maślaki zwyczajne Suillus luteus, żółte S. grevillei, pstre S. variegatus (rzadkie), sitarze S. bovinus i ziarniste S. granulatus
-czubajki kanie Macrolepiota procera
-mleczaje późnojesienne Lactarius salmonicolor, rydze L. deliciosus, świerkowe L.deterrimus
-opieńka ciemna Armillaria ostoyae
Występuje tam też wiele gatunków jadalnych gołąbków Russula sp., jednak ze względu na brak wiedzy w ich oznaczaniu, nie podajemy tu nazw gatunkowych. Osobiście nie spotkaliśmy nigdy gąsek zielonek Tricholoma equestre, a lubiane boczniaki ostrygowate Pleurotus ostreatus znaleźliśmy na pojedynczych stanowiskach.

Ponieważ rzadko bywamy w Puszczy Niepołomickiej na grzybobraniu, brak nam dokładnej wiedzy o występujących tam jadalniakach.

 

Na tych terenach występują również grzyby śmiertelnie trujące, takie jak: muchomor zielonawy (sromotnikowy) Amanita phalloides, muchomor jadowity Amanita virosa czy hełmówka jadowita Galerina marginata. Dlatego grzyby należy zbierać z dużą ostrożnością i tylko jadalne gatunki, co do których oznaczenia nie ma się żadnych wątpliwości. Pamiętajmy, że GRZYBY UCZĄ POKORY, a pomyłki mogą być tragiczne w skutkach.

 

 

Grzyby chronione, z czerwonej listy i inne rzadkie gatunki można zgłaszać do Rejestru Gatunków Grzybów Chronionych i Zagrożonych (GREJ). Jest to ogólnopolska inicjatywa zbierania danych o grzybach chronionych, z czerwonej listy, lub po raz pierwszy spotkanych w Polsce, w której oprócz zawodowych mykologów uczestniczą także grzybiarze i mykolodzy amatorzy. Uzyskane w ten sposób informacje poszerzą wiedzę o występowaniu grzybów w Polsce, a być może w przyszłości pozwolą na zweryfikowanie, które gatunki rzeczywiście wymagają ochrony. Autorka tej strony od kilku lat uczy się oznaczać grzyby i bierze udział w zbieraniu danych o grzybach do GREJ.

Poniżej znajduje się lista gatunków grzybów chronionych, z czerwonej listy i innych rzadkości, które autorka znalazła w Beskidzie Wyspowym, na Pogórzach, na Orawie i w Puszczy Niepołomickiej. Większość z tych gatunków została zgłoszona do GREJ. Z oczywistych względów nie podajemy tutaj dokładnej lokalizacji ich stanowisk. W nawiasach podano liczbę znalezionych stanowisk.

Boczniak topolowy Pleurotus calyptratus - Dolina Przeginii (1)
Borowik górski Boletus subappendiculatus - Orawa (1)
Borowik żółtopory Boletus calopus - Mogielica (3), Lubogoszcz (1), Ćwilin (1)
Buławka sitowata Macrotyphula filiformis - Puszcza Niepołomicka (1)
Czarka austriacka Sarcoscypha austriaca - Dolina Raby (4), Dolina Sanki (1), Dolina Łososiny (1)
Czyreń jodłowy Phellinus hartigii - Mogielica (1), Dolina Sanki (4), Kamiennik (2)
Drobnoporek sproszkowany Postia ptychogaster - Orawa (1)
Elaphocordyceps rouxii - Luboń Wielki (1)
Gąska zielonka odm. topolowa Tricholoma equestre v. populinum - Pogórze Wiśnicke (1)
Grzybiec purpurowozarodnikowy Porphyrellus porphyrosporus - Kostrza (1), Ćwilin (1)
Grzybolubka lepka Asterophora parasitica - Orawa (1)
Grzybolubka purchawkowata Asterophora lycoperdoides - Dolina Sanki (1), Mogielica (1), Pogórze Wiśnickie (1)
Grzybówka szafranowa Mycena crocata - Luboń Wielki (1)
Hełmówka błotna Galerina paludosa - Łopień (1)
Holwaya mucida - Puszcza Niepołomicka (1)
Klejówka świerkowa Gomphidius glutinosus - Mogielica (1)
Kolczakówka Hydnellum sp. - nieoznaczone co do gatunku różne grzyby tego rodzaju znaleziono na Mogielicy (2), Orawie (1), Lubogoszczu (2)
Korkoząb Phellodon sp. - nieoznaczone co do gatunku grzyby tego rodzaju znaleziono na Mogielicy (1)
Lakownica brązowoczarna Ganoderma carnosum - Orawa (1)
Lakownica lśniąca Ganoderma lucidum - Kamiennik (1)
Maczużnik nasięźrzałowy Cordyceps ophioglossoides - Mogielica (2), Pasmo Szpilówki i Bukowca (3)
Mądziak psi Mutinus caninus - Strzebel (1)
Mitrówka półwolna Mitrophora semilibera - Dolina Raby (1), Pogórze Wiśnickie (1)
Muchomor jadowity Amanita virosa - Pogórze Wiśnickie (2)
Muchomor królewski Amanita regalis - Orawa (2)
Naparstniczka stożkowata Verpa conica - Dolina Raby (3)
Naziemek zielonawy Albatrellus cristatus - Mogielica (1), Ostra (1), Łyszka (1), Orawa (1)
Orzechówka mączysta Encoelia furfuracea - Pogórze Wiśnickie (1), Słopnice (1)
Osiękla nierówna Merismodes anomalus - Dolina Łososiny (1)
Ozorek dębowy Fistulina hepatica - Pogórze Wielickie (1)
Piaskowiec modrzak Gyroporus cyanescens - Jasień (1)
Pieprznik pomarańczowy Cantharellus friesii - Kamiennik (1), Pogórze Wielickie (1)
Podgrzybek czerwonawy Xerocomus rubellus - Mogielica (1)
Poroblaszek żółtoczerwony Phylloporus pelletieri - Pasmo Szpilówki i Bukowca (3)
Siedzuń sosnowy Sparassis crispa - Pogórze Wiśnickie (1), Pogórze Wielickie (1)
Smardzówka czeska Ptychoverpa bohemica - Dolina Raby (1), Dolina Przeginii (1)
Szyszkowiec łuskowaty Strobilomyces strobilaceus - Pogórze Wiśnickie (4), Dolina Sanki (1), Mogielica (1), Łyszka (1)
Świecznica rozgałęziona Clavicorona pyxidata - Pogórze Wiśnickie (3)

Dokładne opisy wszystkich tu wymienionych gatunków grzybów wraz z fotografiami można znaleźć w Atlasie Grzybów Polski i Atlasie Grzyblandu. Zdjęcia spotkanych przez nas grzybów można obejrzeć w naszej GALERII.