MOGIELICA ZAGROŻONA BUDOWĄ PLANOWANEGO KOMPLEKSU NARCIARSKIEGO

W 2005 r. gmina Słopnice (powiat Limanowski) położona w Beskidzie Wyspowym uchwaliła plan budowy infrastruktury narciarskiej "Mogielica". Inwestycja ta ma znajdować się na wschodnim stoku Mogielicy - najwyższej i najbardziej dzikiej góry w Beskidzie Wyspowym. Mogielica, wraz z sąsiednimi: Jasieniem i Łopieniem, tworzy kompleks leśno-górski połączony z sąsiednimi Gorcami w tym z Gorczańskim P. N. Większość środowisk jak i gatunków spotykanych w Gorcach występuje także i tutaj. W masywie można znaleźć duże fragmenty siedlisk priorytetowo chronionych w Europie np. buczyny i jedliny, bór górnoreglowy (jedyne stanowisko w Beskidzie Wyspowym), górskie polany, torfowiska, naturalne koryta potoków, głazowiska.
W trakcie badań trwających od 2001 r. w masywie stwierdzono występowanie ok. 110 gatunków ptaków w tym ok. 105 gatunków lęgowych lub prawdopodobnie lęgowych. Występuje tutaj 13 gatunków rzadkich i zagrożonych w Polsce: orzeł przedni, orlik krzykliwy, głuszec, cietrzew, puszczyk uralski, włochatka, sóweczka, puchacz, dzięcioły białogrzbiety i trójpalczasty, siwerniak, czeczotka. Dla większości z nich masyw Mogielicy stanowi główne miejsce występowania w całym Beskidzie Wyspowym a także jest jedną z istotnych ostoi w całych Beskidach Zachodnich. Na Mogielicy występuje też wiele innych rzadkich zwierząt: niedźwiedź (zachodzący z Gorców), ryś, wilk, popielica, wydra, kumak górski, traszki górska i karpacka.

Projekt kompleksu narciarskiego "Mogielica" obejmuje budowę infrastruktury hotelowej w Słopnicach, ponad 2 km długi wyciąg, podobnej długości trasa zjazdowa oraz stacja końcowa i posterunek GOPRu na wschodnim zboczu Mogielicy, niedaleko od szczytu. Tak zaplanowany kompleks narciarski zniszczy duży fragment cennych przyrodniczo siedlisk na Mogielicy. Do jego budowy będzie konieczne wycięcie dużego fragmentu lasu. Wyciąg i trasa zjazdowa spowodują przecięcie masywu na pół co utrudni migracje zwierząt. Znaczne liczby narciarzy i turystów, którzy będą korzystać z tego wyciągu, zarówno latem jak i zimą, spowodują dewastację szczytu i pobliskiej polany, już teraz zagrożonej przez zwiększający się ruch turystyczny i dzikie biwaki. Zintensyfikowany ruch narciarski i turystyczny wpłynie negatywnie na występujące na Mogielicy zwierzęta. W górnej części planowanej inwestycji znajduje się jedno z 3 miejsc bytowania (i rozrodu) głuszca w Beskidzie Wyspowym, gatunku skrajnie rzadkiego i wymierającego w kraju, chronionego zarówno prawem międzynarodowym jak i krajowym. Na terenie inwestycji lub w jej sąsiedztwie występują także inne gatunki wymagające wyznaczenia dla nich ochrony strefowej: cietrzew, puchacz, orzeł przedni, orlik krzykliwy, bocian czarny, wilk.
Trudne zatem do zrozumienia i zaakceptowania są przyczyny dlaczego w przypadku Mogielicy władze odpowiedzialne za ochronę środowiska przyrodniczego wydały zgodę na lokalizację budowy wyciągu w miejscu występowania tak wielu chronionych siedlisk i gatunków. Wyciąg "Mogielica" znajduje się częściowo na Obszarze Specjalnej Ochrony Siedlisk (Ostoja Gorczańska) w sieci Natura 2000 obejmującego południowe stoki Mogielicy, a także w obszarze projektowanego Parku Krajobrazowego Doliny Kamienicy. Położony jest całkowicie w proponowanym poszerzonym Obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków "Gorce" i obecnej osobnej ostoi ptaków IBA "Beskid Wyspowy", a także na terenie projektowanego rezerwatu "Mogielica". W przypadku realizacji budowy wyciągu "Mogielica" powinna zostać przeprowadzona ocena wpływu tej inwestycji na środowisko (co jednak nie jest pewne z uwagi na obecność "Infrastruktury narciarskiej" wśród przedsięwzięć dla których ocena oddziaływania na środowisko jest przeprowadzana fakultatywnie, decyduje o tym Starostwo). Jest trudne do wyobrażenia by taka opinia, o ile będzie wykonana rzetelnie, mogła być pozytywna i zezwalała na budowę. Dotychczas opracowana prognoza oddziaływania na środowisko autorstwa firmy ProGeo z Nowego Sącza znacząco pomija istotne tematy związane z występującymi tam chronionymi gatunkami i zagrożeniem ich bytowania przez planowaną inwestycję.
Polska zobowiązała się chronić wyznaczone przez specjalistów z Unii Europejskiej gatunki oraz siedliska, a budowa tego wyciągu naruszyłaby krajowe i unijne przepisy dotyczące ochrony przyrody. Paradoksalnie w samej uchwale gminy Słopnice znajduje się punkt (8) zakazujący przeprowadzenia prac zagrażających rzadkim gatunkom w tym: głuszca, wilka i rysia.

Nadzieją dla ochrony Mogielicy jest lokalizacja rezerwatu na kopule tej góry, zaplanowanego i opracowanego przez dawne Małopolskie Koło TP Bocian dzięki przychylności Nadleśnictwa Limanowa i Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Rezerwat ten graniczyć będziez planowaną inwestycją narciarską, a jego otulina ma obejmować górną część planowanego wyciągu i trasy zjazdowej. Potrzeby ochrony przyrody Mogielicy (w tym projektowany rezerwat i ochrona głuszca) stoją w sprzeczności z lokalizacją na tym terenie wyciągu narciarskiego.

Gmina Słopnice położona jest u stóp trzech gór Mogielicy, Łopienia i Cichonia, z których Mogielica jest najcenniejszym szczytem. Władze gminy Słopnice powinny sobie uświadomić, że budowa tego wyciągu zniszczy ich najcenniejszy skarb - dziką przyrodę, z której mogą czerpać zyski na inne sposoby. Alternatywą dla budowy destrukcyjnego wyciągu jest rozwój proekologicznej turystyki górskiej, jak to ma miejsce w sąsiednich Chyszówkach (gmina Dobra) gdzie znajduje się np. stadnina koni i liczne gospodarstwa agroturystyczne oraz narciarstwo biegowe planowane także na drogach stokowych gór Beskidu Wyspowego. Dodatkowo w związku ze wzrastającym zainteresowaniem w kraju i w Europie dziką przyrodą istnieje duży popyt na organizowanie obozów, szkoleń i wycieczek w polskich górach. Zachodni turyści wcale nie muszą jechać do Skandynawii lub w Bieszczady by zobaczyć rzadkie gatunki zwierząt - wystarczy, że dowiedzą się, jakie są walory przyrodnicze położonego niedaleko od Krakowa Beskidu Wyspowego.

 

wyciąg na Mogielicy, a ostoja Głuszca

 

więcej na:

Centrum Interwencji Przyrodniczej (Pracowni na rzecz Wszystkich Istot): Mogielica i Jasień

"Dzikie Życie " - "Zagrożona ptasia wyspa"